कञ्चनपुरमा महाकाली सिँचाइ परियोजना; भारतसँग पानी छोड्ने पहल जारी

काठमाडौँ — महाकाली सिँचाइ आयोजना तेस्रो चरणअन्तर्गत कञ्चनपुरको टनकपुर व्यारेजबाट नेपालतर्फ पानी छोड्ने विषयमा भारतीय पक्षसँग आवश्यक पहल एवं समन्वय भइरहेको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री कुलमान घिसिङले बुधबार बिहान उक्त निरीक्षणका क्रममा यस्तो बताएका हुन्।

मन्त्री घिसिङले भारतीय पक्षसँग दुई देशका संयन्त्र र द्विपक्षीय बैठकमा निरन्तर छलफल र पत्राचार भइरहेको जानकारी दिए। उनले भने, “हामीले आवश्यक कदम चालिरहेका छौं र नेपालतर्फको मुख्य नहर र शाखा तथा प्रशाखा नहर निर्माण सम्पन्न भइसकेकोले पानी छोड्ने निर्णय आउने अपेक्षा छ।”

सन्धि अनुसार, नेपालले हिउँदयामा तीन सय क्यूसेक र वर्षायाममा एक हजार क्यूसेक पानी पाउने व्यवस्था रहेको छ। संरचना निर्माण कार्यसम्पन्न भए पनि पानी सञ्चालन नहुँदा संरचनामा समस्या आएको र यसले आयोजना प्रभावित भएको उनको भनाइ छ।

सिंचाइ परियोजनाको उद्देश्य, सतह र भूमिगत सिँचाइमार्फत् कुल ३३ हजार हेक्टर जमिनमा दिगो सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउनु हो। यसका लागि करिब ९ अर्ब रुपैयाँ लगानी भएको भए पनि हालसम्म अपेक्षित प्रतिफल नआएको र संरचनाको बिग्रन थालेको आलोचना भइरहेको छ।

महाकाली सिँचाइ आयोजना अन्तर्गत, सतह सिँचाइबाट २८ हजार र भूमिगत सिँचाइबाट ५ हजार गरी कुल ३३ हजार हेक्टर जमिनमा दिगो सिँचाइ सुविधा प्रदान गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसको कुल लागत अनुमान ३५ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ।

मन्त्री घिसिङको भनाइ, “सिंचाइ सुविधा सुनिश्चित गर्न भारतसँग निरन्तर छलफल र समन्वय जारी रहनेछ, र नेपालले आफ्ना हक र अधिकार अनुसार यो परियोजनालाई सफल बनाउन प्रतिबद्ध छ।”

यस परियोजनाको सफलताले कञ्चनपुर र आसपासका कृषकहरूको जीवनस्तरमा उल्लेखनीय सुधार आउने अपेक्षा गरिएकोछ, जसले नेपालको कृषि क्षेत्रलाई नयाँ आयाम दिन सक्छ।