नेपालमा खाद्य र पेय पदार्थको मुद्रास्फीति ऋणात्मक, आर्थिक स्थिरता कायम

काठमाडौँ — नेपालको राष्ट्रिय बैंकले आज सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो चौमासिक रिपोर्ट अनुसार, गत कात्तिक महिनामा खाद्य र पेय पदार्थको मुद्रास्फीति ऋणात्मक देखिएको छ। यसले नेपालको आर्थिक स्थिति र मूल्य स्थिरता सम्बन्धी सकारात्मक संकेतहरू देखाउँछ।

राष्ट्र बैंकको अनुसार, कात्तिक महिनामा वार्षिक उपभोक्ता मुद्रास्फीति १.११ प्रतिशत रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा ५.६० प्रतिशत रहेको थियो। यसले मुद्रास्फीति दरमा उल्लेखनीय कमी देखाउँछ। खाद्य र पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति तीन दशमलव ३२ प्रतिशतले ऋणात्मक रहेको छ भने गैर-खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति ३.६९ प्रतिशत रहेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यी समूहहरूको मुद्रास्फीति क्रमशः नौ दशमलव १० र तीन दशमलव ६५ प्रतिशत रहेको थियो।

प्रतिवेदनअनुसार, चालु आर्थिक वर्षको पहिलो चौमासिकको औसत मुद्रास्फीति १.५३ प्रतिशत रहेको छ, जबकि अघिल्लो वर्षको सोही अवधि ४.५९ प्रतिशत थियो। यसले मूल्य स्थिरता कायम गर्न सरकारले लिएका कदमहरूको प्रभाव देखाउँछ।

खाद्य र पेय पदार्थ समूह अन्तर्गत, विशेष गरी घ्यू तथा तेल उप–समूहको वार्षिक मूल्य सूचकांक पाँच दशमलव २५ प्रतिशतले बढेको छ। त्यस्तै, गैर-मदिराजन्य पेय पदार्थ र दुग्धजन्य पदार्थको मूल्य क्रमशः ३.६१ र १.९७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। तरकारी उप–समूहको मूल्य सूचकांक १४.४३ प्रतिशतले घटेको छ, जसले तरकारीको मूल्य स्थिरता र उपलब्धता सुधार भएको संकेत गर्दछ। यस्तै, दाल तथा गेडागुडीको मूल्य ५.३६ प्रतिशतले घटेको छ।

गैर–खाद्य तथा सेवा समूहमा, विविध वस्तु र सेवाको मूल्य सूचकांक १५.१७ प्रतिशतले बढेको छ। शिक्षाको मूल्य ७.५६ प्रतिशत, कपडाजन्य वस्तु र जुत्ता चप्पल ६.२९ प्रतिशत, सुर्तीजन्य पदार्थ ४.८४ प्रतिशत र फर्निसिङ तथा घरायसी उपकरण ४.५५ प्रतिशतले बढेका छन्। यसको विपरीत, बीमा तथा वित्तीय सेवाको मूल्य सूचकांक ०.२३ प्रतिशतले घटेको छ।

अञ्चल वा प्रदेशगत रूपमा हेर्दा, कोशी प्रदेशको मुद्रास्फीति १.८० प्रतिशत, मधेस प्रदेशको १.७३ प्रतिशत, बागमतीको ०.८१ प्रतिशत, गण्डकीको ०.३७ प्रतिशत, लुम्बिनीको १.२७ प्रतिशत, कर्णालीको ०.०८ प्रतिशत र सुदूरपश्चिमको ०.२६ प्रतिशत रहेको छ। काठमाडौँ उपत्यकाको मुद्रास्फीति १.१६ प्रतिशत, तराई १.२४ प्रतिशत, पहाड ०.८८ प्रतिशत र हिमाल ०.०६ प्रतिशत रहेको छ।

राष्ट्रिय बैंकले यस रिपोर्टमार्फत आर्थिक स्थिरता कायम राख्नका लागि अपनाइएका कदमहरूको प्रभाव देखाउँदै, मुलुकको आर्थिक गतिविधि निरन्तर सुधार हुँदै गएको संकेत गरेको छ। यसले नेपाली बजारमा मूल्य स्थिरता र आर्थिक विकासको दृष्टिकोणलाई बलियो बनाएको विश्वास व्यक्त गरिएको छ।