२०२५: परिवर्तनको वर्ष, भारत–चीनको उदय, जलवायु संकट र प्रविधि प्रतिस्पर्धा

काठमाडौं  — विश्व इतिहासमा निर्णायक वर्षको रूपमा चिनिने २०२५ ले विश्वव्यापी राजनीति, अर्थतन्त्र, प्रविधि, र सामाजिक संरचनामा गहिरो परिवर्तनहरू ल्याएको छ। यस वर्षलाई मानव सभ्यताको नयाँ युगको शुरुआत मानिन्छ, जहाँ शक्ति सन्तुलन फेरिएको मात्र होइन, नयाँ प्रतिस्पर्धा र सहकार्यका नयाँ आयामहरू पनि देखा परेका छन्।

विश्व राजनीति र शक्ति सन्तुलनको पुनर्संरचना

सन् २०२५ ले विश्वलाई शक्ति केन्द्रहरूमा नयाँ रङ देखाएको छ। एसियाका महाशक्तिहरू चीन र भारतको उदयले विश्वव्यापी शक्ति सन्तुलनलाई नयाँ मोड दिएको छ। भारतले आफ्नो आर्थिक र रणनीतिक शक्ति विस्तार गर्दै डिजिटल अर्थतन्त्र, हरित ऊर्जा र अन्तरिक्ष क्षेत्रमा नयाँ उपलब्धिहरू हासिल गरिरहेको छ। भारतले पूर्वाधार विकास, सैन्य बलियोकरण र प्रविधि क्षेत्रमा गरेको लगानीले विश्व शक्ति बन्ने दिशामा उन्मुख भएको छ।

विपरीत, चीनले आर्थिक सुस्तावट र रियल इस्टेट संकटलाई सामना गर्दै घरेलु बजारको सुदृढीकरण र प्रविधिमा आत्मनिर्भरता हासिल गर्न ध्यान दिएको छ। ताइवान र एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा चीनको सैन्य र कूटनीतिक गतिविधि अझ तीव्र भएको छ। यसले विश्वभर सुरक्षा र स्थायित्वको जटिल स्थिति सिर्जना गरेको छ।

अमेरिकी र युरोपेली शक्ति र नयाँ रणनीतिहरू

सन् २०२५ को अमेरिकी राष्ट्रपति चुनावमा डोनाल्ड ट्रम्पको पुनः निर्वाचनले विश्व राजनीतिमा नयाँ वाव थपेको छ। अमेरिकी विदेश नीति राष्ट्रवाद र संरक्षणवादतर्फ झुकेको देखिन्छ। यसले चीनसहितका अन्य शक्तिहरूसँगको व्यापार र सुरक्षा सम्बन्धहरूलाई प्रभावित गरेको छ। यस्तै, युरोपमा युक्रेन युद्धको जटिलता र ऊर्जा संकटले विश्वशक्तिहरूको रणनीतिक सोचलाई परिर्वतन गर्न बाध्य बनाएको छ।

जलवायु र प्रविधिमा नयाँ चुनौती र अवसर

प्राकृतिक विपत्तिहरू, जस्तै बाढी, खडेरी र उच्च तापक्रमले विश्वका करोडौँ नागरिकलाई प्रभावित गरेको छ। जलवायु संकटले विकास र वातावरण बीचको द्वन्द्वलाई अझ जटिल बनाएको छ। यसैबीच, भारत र चीनको भूमिका महत्वपूर्ण हुने सम्भावना देखिएको छ। यी दुई देशले जलवायु समाधानमा नयाँ पहल गर्न थालेका छन्, जसले विश्वको भावी दिशा निर्धारण गर्ने संकेत गरिदिएको छ।

प्रविधि क्षेत्रमा भने प्रतिस्पर्धा तीव्र भएको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता, साइबर सुरक्षा र डिजिटल निगरानीमा भारत र चीनले आफ्ना मोडेल अघि सारेका छन्। भारतले लोकतान्त्रिक प्रणालीभित्र प्रविधिको विस्तारलाई निरन्तरता दिएको छ भने चीनले राज्य–केन्द्रित प्रविधि शासनलाई थप बल पुर्‍याएको छ। यसले विश्व प्रविधि राजनीतिलाई नयाँ दिशा दिएको छ।

सांस्कृतिक र सामाजिक परिवर्तनहरू

सन् २०२५ मा पोप फ्रान्सिसको निधनले विश्वभर शोक र चिन्तनको लहर फैलाएको थियो। यस वर्षका अन्य सांस्कृतिक विभूतिहरूको निधनले युगको अन्त्य र नयाँ युगको संकेत गरे। बलिउडका अभिनेता धर्मेन्द्रको निधनले भारतीय सिनेमा क्षेत्रलाई गहिरो प्रभाव पारेको छ।

सन् २०२५ केवल घटनाहरूको संकलन मात्र होइन, यो विश्व व्यवस्थाको गहिरो पुनर्संरचनाको वर्ष हो। शक्ति, प्रविधि, जलवायु र संस्कृति का तहहरूमा भइरहेको परिवर्तनहरूले मानव सभ्यतालाई आत्ममन्थन गर्न बाध्य बनाएको छ। यस वर्षले मानवता नयाँ चुनौतीहरू र अवसरहरूको सामना गर्दै अगाडि बढिरहेको दर्शाउँछ।