राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागको वेबसाइट ह्याक, १ करोड ९० लाख नेपालीको बायोमेट्रिक विवरण लीकको आशंका

काठमाडौँ — राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागको वेबसाइट आज अचानक ह्याक भएको छ, जसले सम्पूर्ण नेपाली नागरिकहरूको महत्वपूर्ण डाटासँगै ठूलो सुरक्षा जोखिमको संकेत गरेको छ। यस ह्याकका कारण करिब १ करोड ९० लाख नेपालीको बायोमेट्रिक विवरणहरू लीक भएको आशंका गरिएको छ, जसले राष्ट्रिय सुरक्षामा गम्भीर चुनौती थपिएको हो।

वेबसाइट बन्द, सुरक्षा प्रणाली संकटमा
विभागको वेबसाइट केही समयदेखि नै अनियमित रुपमा खुल्न बन्द भएको छ। विभागका महानिर्देशक नमराज घिमिरेका अनुसार करिब एक घण्टा अघिदेखि वेबसाइटमा समस्या देखिएको हो। “हामीले तुरुन्तै सफ्टवेयर र सुरक्षा प्रणालीको जाँच गर्न सुरु गरेका हौं, तर अहिलेसम्म समस्या समाधान भएको छैन,” उनले भने।

विभागका इञ्जिनियरहरूले ह्याकको कारण पत्ता लगाउने प्रयास गरिरहेका छन्, तर हालसम्म कुनै स्पष्ट कारण खुल्न सकेको छैन। उनले थपे, “हामीले सबै स्रोतहरूलाई संलग्न गरी समस्या समाधान गर्ने काम गरिरहेका छौं। सुरक्षा अपुरो हुन सक्ने जोखिमलाई मध्यनजर गरी थप कदमहरू चालिएका छन्।”

सार्वजनिक सेवा प्रभावित
यसैबीच, विभागले केही दिनअघि मात्र अनलाइनबाट मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता गर्न सकिने व्यवस्था गरेको थियो। यस प्रणालीको विकासका क्रममा जेनजी युवाले काम थालेको थियो, तर त्यसपछि मात्रै डाटाको सुरक्षा र गोपनीयता सवाल उठ्न थालेको थियो।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, यदि डाटा लीक भयो भने यसले राष्ट्रिय सुरक्षासँगै नागरिकहरूको व्यक्तिगत जीवनमा समेत गम्भीर प्रभाव पार्नेछ। यसले नेपाली नागरिकहरूको विश्वासमाथि प्रश्न उठाएको छ र सरकारलाई थप सतर्कता अपनाउन आवश्यक भएको विशेषज्ञहरूको मत छ।

अधिक अनुसन्धान र सुरक्षा उपायहरू आवश्यक
शासनस्तरबाट भने यस मामिलामा थप अनुसन्धान र जाँचको आदेश दिइएको छ। सुरक्षा विशेषज्ञहरूले भने, “यस प्रकारको ह्याकले सावधानीपूर्वक सुरक्षा योजना र प्रविधिको अभाव देखाउँछ। अब सरकारले यसलाई गम्भीरतासाथ लिनुपर्छ र डेटा सुरक्षा सुनिश्चित गर्न आवश्यक कदम चाल्नुपर्छ।”

यस घटनाले राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागको कार्यक्षमता र सुरक्षा प्रणालीप्रतिको विश्वासमा पनि प्रश्न उठाएको छ। यस घटनाको थप विवरण र सुरक्षा सुधारका कदमहरूको जानकारी आउन बाँकी छ।