सरकारको विपद् व्यवस्थापन तयारीमा कमजोरी, सांसदहरूको ध्यानाकर्षण

काठमाडौँ — राष्ट्रिय सभाका सांसदहरूले मनसुनजन्य विपद् व्यवस्थापनमा सरकारको पूर्वतयारी प्रभावकारी नभएको भन्दै गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएका छन्। बिहीबारको बैठकमा ‘मनसुनजन्य विपद् व्यवस्थापन’ सम्बन्धी प्रस्तावमाथि छलफल गर्दै सांसदहरूले यस क्षेत्रमा आवश्यक सुधार र थप तयारी गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका हुन्।

सांसदहरूले विपद् पूर्वसूचना, पूर्वतयारी र उद्धार व्यवस्थापनमा सफल भएका देशहरूका अनुभवबाट सिक्नुपर्ने र नेपालको भू–बनावटअनुसार मापदण्ड तयार गरी कडाइका साथ लागू गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का सांसद मदनकुमारी शाहले जापानबाट विपद् शिक्षा प्रणाली र बंगलादेशबाट जल नीति तथा नदी व्यवस्थापनका मोडलहरू अवलम्बन गर्न सुझाव दिइन्। उनले भनिन्, “जलवायुजन्य विपद् हाम्रो जीवनको अनिवार्य हिस्सा बन्दै गएको छ। त्यसैले विद्यालयदेखि समुदायसम्म विपद् शिक्षा विस्तार गर्न आवश्यक छ। सरकारले यसतर्फ विशेष योजना बनाउनु र निर्माण मापदण्ड कडाइका साथ लागू गर्नु आवश्यक छ।”

नेकपा (एमाले) का सांसद सोमनाथ पार्तेलले यस वर्षको मनसुनमा हालसम्म ८१ जनाको मृत्यु भएको उल्लेख गर्दै, गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ६ जना बढी भएको बताए। उनले सरकारले विपद् पूर्वतयारी र प्रतिकार्यमा कमजोरी देखाएको आरोप लगाउँदै, “हामीले प्रभावकारी तयारी गर्नुपर्नेछ। यसले ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति रोक्न मद्दत गर्दछ,” भने।

नेपाली काँग्रेसका मुख्य सचेतक पदमबहादुर परियारले भने, “विपद् पूर्वतयारी र प्रभावकारी कार्यान्वयनको अभावमा हाम्रा जनजीवन र सम्पत्ति ठूलो जोखिममा पर्दछ। प्रत्येक वर्ष जेठ–असारमा आउने विपद् दोहोरिए पनि सरकारको तयारी कमजोर देखिन्छ।” उनले थपे, “यदि पूर्वतयारी गर्न सकिँदा यसले विपद् बाट हुने क्षति न्यून गर्न सकिन्छ, त्यसमा ध्यान दिन आवश्यक छ।”

छलफलमा सहभागी अन्य सांसदहरूले पनि विपद् व्यवस्थापन प्रभावकारी बनाउन सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। सांसदहरूले जलवायु परिवर्तन र मनसुनजन्य विपद् नियन्त्रणका लागि दीर्घकालीन योजनाहरू र प्रभावकारी कार्यान्वयन आवश्यक भएको औंल्याएका छन्।

यस प्रकार, सांसदहरूको भनाइअनुसार, सरकारले विपद् व्यवस्थापनमा थप प्रभावकारी रणनीति, जनचेतना र पूर्वतयारीमा जोड दिनु आवश्यक छ, ताकि मानव जीवन र सम्पत्तिको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सकियोस्।