नेपालगन्जको सुशील कोइराला प्रखर क्यान्सर अस्पतालमा लिन्याक मेसिन बन्द, बिरामी भारत धाउन बाध्य

नेपालगन्ज — खजुरास्थित सुशील कोइराला प्रखर क्यान्सर अस्पतालमा करिब तीन महिनादेखि लिन्याक (लिनियर एक्सेलेरेटर) मेसिन बन्द हुँदा रेडियोथेरापी सेवा पूर्णरूपेण ठप्प भएको छ। यसले पश्चिम नेपालका साथै लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिमका हजारौं क्यान्सर बिरामीलाई ठूलो समस्या निम्त्याएको छ। दैनिक २५ भन्दा बढी बिरामीले प्रयोग गर्ने यस सेवा बन्द हुँदा उनीहरू भारतका विभिन्न अस्पतालहरू धाउने बाध्य भएका छन्।

अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक डा. निरज भराईका अनुसार, मेसिन मर्मत गर्न आवश्यक प्राविधिक नपठाएपछि सेवा अवरुद्ध भएको हो। प्राविधिक अस्पतालमा नभएको र मेसिन आपूर्ति गर्ने कम्पनीले बाँकी भुक्तानी नपाएको कारण मर्मत सम्भव नभएको अस्पतालको भनाइ छ। खरिद सम्झौता अनुसार मेसिनको एचएस कोड र कन्ट्री अफ ओरिजिन फरक रहेको पाइएपछि सप्लायर्सले भुक्तानी रोकिएको बताइएको छ। यसले गर्दा मेसिनको मर्मत र सञ्चालनप्रति थप अनिश्चितता रहेको छ।

अस्पतालले यस विषयमा स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयसँग छलफल गर्दै आएको र समस्या समाधानका लागि मन्त्रालयमा पत्राचार गरिएको जानकारी दिएका छन्। डा. निरज भट्टराईको कार्यकालमा गठित छानबिन समितिले खरिद सम्झौता र भन्सार कागजातमा भएका त्रुटिहरूको स्वीकार गरेको थियो। समितिको प्रतिवेदनअनुसार, मेसिनको गुणस्तर र सञ्चालन पूर्व मूल्याङ्कन आवश्यक रहेकोले मन्त्रालयबाट निर्णय नहुँदा भुक्तानी रोकिएको हो।

अस्पतालमा २०७९ पुसमा ल्याइएको उक्त लिन्याक मेसिन खरिदसम्बन्धी विवादका कारण जडान भएको तीन महिनापछि मात्रै सञ्चालनमा आएको थियो। तत्कालीन निर्देशक डा. प्रकाश प्रसाद साहले भुक्तानीको आश्वासन दिएपछि सप्लायर्सले मर्मतका लागि प्राविधिक पठाएका थिए। वर्तमानमा, मेसिनको मूल्य रु. २७ करोडभन्दा बढी रहेको छ भने ६० प्रतिशत रकम भुक्तानी भइसकेको छ। बाँकी आठ लाख छ हजार अमेरिकी डलर भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको जानकारी दिइएको छ।

अस्पतालले यस समस्या समाधानका लागि आवश्यक कदम चालिरहेको भए पनि सेवा तत्काल पुनः सञ्चालन हुन नसकेका कारण बिरामीहरू आक्रोशित छन्। यस समस्या समाधानका लागि अस्पताल प्रशासन र मन्त्रालयबीच बैठक जारी रहेको र छिटो निष्कर्ष निकास्ने प्रयास भइरहेको छ।

यस घटनाले नेपालगन्ज र पश्चिम नेपालका क्यान्सर बिरामीहरूको उपचारमा ठूलो असर परेको छ। सरकारले शीघ्रै कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता रहेको स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका विचार व्यक्त गरेका छन्।