नेपाल विद्युत् क्षेत्रको विकास र समृद्धिका लागि उत्पादन, प्रसारण र वितरणमा बल दिन आवश्यक

काठमाडौँ — ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयकी सचिव सरिता दवाडीले नेपालमा विद्युत् प्रसारण लाइनको अभावले ऊर्जा खेर जाने अवस्थालाई अन्त्य गर्न आवश्यक रहेको बताएकी छन्। उनले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको ४१ औं वार्षिकोत्सवका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा यस्तो बताएका हुन्।

सचिव दवाडीले विद्युत् उत्पादन, प्रसारण, वितरण र मागबीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्ने आवश्यकताको जोड दिँदै, अबको चरणमा प्राधिकरणले गुणस्तरीय र भरपर्दो सेवा प्रदान गर्न, आन्तरिक खपत वृद्धि गर्न र विद्युत् व्यापार विस्तारमा केन्द्रित हुनुपर्ने औंल्याइन्। उनले भने, “उत्पादन र वितरणको क्षमताभन्दा बढी उत्पादन भए पनि प्रसारण लाइनको अभावमा ऊर्जा खेर जाने अवस्था कायम रहन नहुने हो। हामीले सन्तुलन कायम गर्नुपर्छ।”

उनले उत्पादन, राष्ट्रिय प्रणाली सुदृढीकरण र विद्युत् व्यापारमा उल्लेख्य प्रगति भएको भन्दै, अब सफलता केवल उत्पादन र वितरण क्षमताले निःसन्देह मापन गर्न सकिदैन भनी जिकिर गरिन्। उपभोक्तालाई सुरक्षित र भरपर्दो विद्युत् सेवा उपलब्ध गराउन, जडान प्रक्रिया सहज बनाउने, प्राविधिक गुनासो छिटो समाधान गर्ने र प्रणालीको विश्वसनीयता बढाउने कुरामा जोड दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।

सचिव दवाडीले जलविद्युत् र नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको उत्पादन बढ्दै जाँदा, ती ऊर्जा स्रोतबाट उत्पादित विद्युत् उपभोक्ता र बजारसम्म पुर्‍याउन प्रसारण लाइन, सबस्टेसन र वितरण प्रणालीको समान गतिमा विकास आवश्यक रहेको उल्लेख गरे। उनले थपे, “आन्तरिक खपत बढाउने रणनीतिका साथै औद्योगिक, कृषि, सिँचाइ, विद्युतीय यातायात र घरेलु प्रयोगमा विद्युत् उपकरणहरूको प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ, जसबाट व्यापार घाटा कम गर्न र आर्थिक रूपान्तरण हासिल गर्न सकिन्छ।”

नेपालको विद्युत् क्षेत्र अन्तरदेशीय बजारतर्फ पनि विस्तार भइरहेको छ। उनले भारत र बङ्गलादेश सँगको विद्युत् व्यापार विस्तारको प्रगति र नयाँ अवसरहरूबारे जानकारी दिँदै, “उत्पादन आयोजना तयार भए पनि प्रसारण लाइनको अभावले ऊर्जा खेर जान नहुने हो। हामीले उत्पादन, प्रसारण, वितरण र मागबीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्छ,” उनले जोड दिइन्।

सचिव दवाडीले दक्षिण एसियाली स्वच्छ ऊर्जा बजारमा नेपालको विद्युत् जोड्न अन्तरदेशीय प्रसारण संरचना, प्रणालीको विश्वसनीयता र नियामकीय समन्वय आवश्यक रहेको बताए। साथै, ऊर्जा क्षेत्रको बढ्दो आकार, निजी र वैदेशिक लगानी तथा प्रविधिको तीव्र विकाससँगै संस्थागत संरचना र कार्यप्रणालीमा सुधार आवश्यक भएकोमा उनले जोड दिए।

प्राधिकरणका कर्मचारीलाई सुशासन र संस्थागत अनुशासनका साथ काम गर्न निर्देशन दिँदै, उनले नागरिकलाई छिटो, छरितो र गुणस्तरीय सेवा उपलब्ध गराउने विषयमा विशेष ध्यान दिन आग्रह गरे। उपभोक्ताका गुनासो तुरुन्त समाधान गर्न र पूर्वाधारको समयबद्ध विकास, विश्वसनीय विद्युत् प्रणाली, आन्तरिक र अन्तरदेशीय विद्युत् व्यापार विस्तार, सुशासन, पारदर्शिता र वित्तीय दिगोपनालाई साझा प्राथमिकता बनाउनु आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।