नगद कारोबारको सीमा पाँच लाख रुपैयाँ, नयाँ नियम लागू

काठमाडौं – नेपाल राष्ट्र बैंकले नगद कारोबारको सीमा अब पाँच लाख रुपैयाँ कायम गरेको छ। यस सम्बन्धी एकीकृत निर्देशन जारी गर्दै बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई नयाँ व्यवस्था अवलम्बन गर्न निर्देशन दिएको हो।

नयाँ नियमअनुसार, पाँच लाखभन्दा बढीको रकम भुक्तानी गर्दा अनिवार्य रुपमा एकाउन्टपेयी चेक अथवा सम्बन्धित व्यक्तिको खातामा मात्र भुक्तानी गर्नुपर्नेछ। यसले बिना खाताको रकम भुक्तानीको अभ्यासलाई निरुत्साहित गर्ने उद्देश्य राखिएको हो। साथै, कुनै फर्म, कम्पनी, संस्था वा कार्यालयको नाममा खिचिएका चेकको भुक्तानी समेत एकाउन्टपेयी हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

केन्द्रीय बैंकले स्पष्ट पार्दै भनेको छ कि, प्राथमिकता प्राप्त पूर्वाधार आयोजनाहरु, जलविद्युत्, सडक, सञ्चारजस्ता क्षेत्रका कर्मचारी र श्रमिकको पारिश्रमिक, ज्याला भुक्तानीमा यो व्यवस्था लागू हुने छैन। यस्ता भुक्तानीहरु सहज रुपमा गर्न सकिनेछ।

त्यसैगरी, विभिन्न आयोजना तथा सरकारी कार्यको लागि आवश्यक मालसामानको आपूर्ति, सरकारलाई बुझाउनुपर्ने राजश्व भुक्तानी, बिगो धरौटी, जमानत रकम जम्मा गर्न, पेन्सन वितरण, राहत अनुदान, सहायता वितरण, विप्रेषण कम्पनी तथा एजेन्टले विप्रेषण प्राप्त गर्ने व्यक्तिलाई रकम भुक्तानी गर्नमा पनि नयाँ नियमले कुनै बाधा नपुर्‍याउने स्पष्ट भएको छ।

बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाहरुले आफ्ना सदस्यसँगको दैनिक कारोबारको भुक्तानी नगदमा गर्न सक्ने व्यवस्था समेत रहनेछ। यसअघि सरकारले मङ्सिर १५ गते नै नगद कारोबारको सीमा पाँच लाख रुपैयाँमा सीमित गर्ने निर्णय गरेको थियो। अर्थ मन्त्रालयले यस सम्बन्धी व्यवस्था जानकारी सहितको सूचना शुक्रबार राजपत्रमा प्रकाशित गरेको हो।

यस नयाँ नियमले नगद कारोबारमा पारदर्शिता र जिम्मेवारी बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्था र व्यवसायीहरुले यसलाई ध्यानमा राख्दै अनुगमन र कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिइएको छ।