तालिबान–पाकिस्तान शान्ति वार्ता असफल, क्षेत्रीय सम्बन्ध पुनः तनावग्रस्त

एजेन्सी – अफगानिस्तानको तालिबान सरकारले शनिबार पाकिस्तानसँग भएको पछिल्लो चरणको शान्ति वार्ता पुनः असफल भएको पुष्टि गर्दै इस्लामाबादको ‘गैरजिम्मेवारपूर्ण र असहयोगी व्यवहार’ लाई मुख्य कारण ठहर गरेको छ। काबुलले वार्ता असफल भएपछि दुवै देशबीच पुनः हिंसा भड्किने डर व्यक्त गरिएको छ।

दुई देशबीच गत अक्टोबर १९ मा कतारमा युद्धविरामका लागि प्रारम्भिक सहमति भएको थियो। उक्त समझदारीलाई अन्तिम रूप दिनका लागि दुई देशका प्रतिनिधिहरूले बिहीबार टर्कीमा भेटवार्ता गरेका थिए। तर लामो समयदेखि सुरक्षा विषयमा मात्र केन्द्रित रहँदै आएको वार्ताको कुनै ठोस परिणाम सार्वजनिक भएको छैन।

तालिबान सरकारका प्रवक्ता जबिहुल्लाह मुजाहिदले सामाजिक सञ्जालमार्फत भने, “वार्ताका क्रममा पाकिस्तानी प्रतिनिधिहरूले आफ्नो सुरक्षा जिम्मेवारी अफगानिस्तानमाथि थोपर्ने प्रयास गरेका थिए, तर न त तिनीहरू आफ्नै सुरक्षा सुनिश्चित गर्न चाहेका थिए, न त अफगान सुरक्षाबारे कुनै स्पष्ट दृष्टिकोण दिएका थिए। पाकिस्तानी टोलीको गैरजिम्मेवार र असहयोगी मनोवृत्तिका कारण वार्ता कुनै परिणाममा पुग्न सकेन।”

यस विषयमा पाकिस्तान सरकारले तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। पाकिस्तानका सूचना मन्त्री अत्ताउल्ला तरारले भने, “आतंकवाद दमनको जिम्मेवारी अफगानिस्तानकै हो, तर उनीहरू यसमा असफल भइरहेका छन्। पाकिस्तानले आफ्ना जनताको सुरक्षा र राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता जोगाउन आवश्यक सबै विकल्पहरू प्रयोग गर्न जारी राख्नेछ।”

माग र आरोपहरू

अफगानिस्तान र पाकिस्तानबीच हालका वर्षहरूमा दुई हजार ६०० किलोमिटर लामो साझा सीमामा बारम्बार हिंसात्मक झडपहरू हुँदै आएका छन्। पाकिस्तानले अफगानिस्तानमाथि आफ्ना भित्री क्षेत्रमा आतंकवादी समूहहरूलाई आश्रय दिएको आरोप लगाउँदै आएको छ। उक्त आरोपलाई तालिबान सरकारले निरन्तर अस्वीकार गर्दै आएको छ।

इस्लामाबादले विशेष गरी पाकिस्तानी तालिबान (तेहरिक–ए–तालिबान पाकिस्तान) नामक समूहलाई काबुलले समर्थन गरेको दाबी गर्दै आएको छ र यसमा रोक लगाउन औपचारिक ग्यारेन्टी मागिरहेको छ। तर, तालिबान सरकारले आफ्नो भूमिमा त्यस्ता समूहहरूको अस्तित्वलाई नकार्दै पाकिस्तानले आफैँ अफगान सार्वभौमसत्तामा हस्तक्षेप गरेको आरोप लगाएको छ।

गत महिनामा मात्र सीमा क्षेत्रमा भएको झडपमा ७० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु र सयौँ घाइते भएका थिए। यस्ता घटनाका कारण दुवै पक्षले फेरि युद्धविराम तोड्ने चेतावनी दिएका छन्।

अफगानिस्तानको स्पिन बोल्डक क्षेत्रमा भएको पछिल्लो झडपपछि दुवै पक्षले एकअर्कालाई दोषारोपण गरेका छन्। जिल्ला अस्पतालका एक अधिकारीले एएफपीसँग कुरा गर्दै पाँच जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका छन्।

तालिबानका प्रवक्ता मुजाहिदले भने, “हामीले वार्ता टोलीप्रति सम्मान देखाएका छौँ र नागरिकहरूको ज्यान बचाउन संयमता अपनाएका छौँ।”

यसैबीच, इस्लामाबादले अफगानिस्तानले आफ्ना दीर्घकालीन छिमेकी सम्बन्धहरूलाई कमजोर पार्दै ऐतिहासिक शत्रु भारतसँग घनिष्ठता बढाउने प्रयास गरेको आरोप पनि लगाएको छ।

यो पछिल्लो असफल वार्तासँगै अफगानिस्तान र पाकिस्तानबीचको सम्बन्ध फेरि तनावपूर्ण बनेको छ, जसले क्षेत्रीय स्थिरतामाथि थप चुनौती सिर्जना गर्ने विश्लेषकहरूको ठम्याइ रहेको छ।