विपद् व्यवस्थापनमा नयाँ दिशा, पूर्वानुमान र पूर्वसूचना प्रणालीलाई मजबुत बनाउने सरकारको प्रतिबद्धता

काठमाडौ – गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालले विपद् व्यवस्थापनमा नयाँ दिशानिर्देश अपनाउँदै पूर्वतयारी, पूर्वसूचना र पूर्वानुमानमा आधारित पूर्वकार्यलाई थप मजबुत, संस्थागत र व्यापक बनाउने सरकारको प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। सोमबार आयोजित चौथो राष्ट्रिय संवादको उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन्।

गृहमन्त्री अर्यालले नेपालले परम्परागत रुपमा प्रतिकार्य केन्द्रित विपद् व्यवस्थापनको दृष्टिकोणलाई परिवर्तन गर्दै जोखिमको ज्ञान, पूर्वतयारी र पूर्वानुमानमा आधारित नयाँ मोडेलतर्फ यात्रा शुरू गरेको बताए। उनले भने, “पूर्वानुमानमा आधारित पूर्वकार्य प्रभावकारी हुन आवश्यक छ भने जोखिमको स्पष्ट जानकारी, विश्वसनीय पूर्वानुमान र प्रभावमा आधारित पूर्वसूचना प्रणालीको विकास अनिवार्य छ।”

उनले थपे, “पूर्वसूचना जारी भएपछि तत्काल सक्रिय हुने स्पष्ट कार्ययोजना र पहिला नै व्यवस्थित स्रोत साधनहरू भएकै भएमा संकटको बेला ढिलाइ नगरी काम गर्न सकिन्छ। नेपाल सरकार विपद् पूर्वतयारी, पूर्वसूचना र पूर्वानुमानमा आधारित पूर्वकार्यलाई अझ प्रभावकारी, संस्थागत र व्यापक बनाउने पूर्ण प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछ।”

गृहमन्त्री अर्यालले नेपाललाई बहुप्रकोपिय विपद् जोखिम भएको मुलुक भन्दै बताउँदै बाढी, पहिरो, खडेरी, आगलागी, चट्याङ, तातो हावाको लहर, अत्यधिक गर्मी, शितलहर, महामारी जस्ता जल तथा मौसमजन्य प्रकोपहरूले देशको ठूलो हिस्सा ओगटेको बताए। उनले जलवायु परिवर्तनका कारण यी जोखिमहरू अझ बढी अनिश्चित र तीव्र हुँदै गएको पनि औंल्याए।

अर्को महत्वपूर्ण बुँदामा उनले भने, “विपद् कारण मुलुकले वर्षेनी ठूलो जनधनको क्षति व्यहोरेको छ। यसलाई ध्यानमा राख्दै हामी जोखिम न्यूनिकरण र पूर्वतयारीलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यक छ। यसले जनजीवन र सम्पत्ति दुबैको सुरक्षा सुनिश्चित गर्दछ।”

नेपाल सरकारले यस प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै पूर्वानुमान र पूर्वसूचना प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी र व्यापक बनाउने प्रयासलाई निरन्तरता दिने बताएको छ। यसले जलवायु परिवर्तन र प्रकोप व्यवस्थापनमा देशको क्षमतालाई थप सशक्त बनाउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।

यस कार्यक्रमले नेपालमा विपद् व्यवस्थापनको नयाँ युगको सुरुवात गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसले जोखिम नियन्त्रण र प्रकोपका बेला प्रतिक्रिया समयलाई कम गर्न मद्दत गर्नेछ।