महोत्तरीसहित नेपालको जलस्रोत संकट गहिरिंदै, चुनावी प्रचारप्रसार प्रभावित

महोत्तरी — आसन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको प्रचारप्रसार तीव्र भएको बेला महोत्तरी र आसपासका क्षेत्रहरूमा पानीको अभावले चिन्ताको माहोल सिर्जना गरेको छ। जताततै चुनावी रुची र उत्साह बढ्दै गर्दा, स्थानीय जनता पानीको संकट र प्राकृतिक स्रोतको संरक्षणमा ध्यान दिन आवश्यक रहेको र प्राकृतिक स्रोतको दिगो प्रयोगका लागि सरकार र उम्मेदवारहरूले प्रतिबद्धता जनाउनु पर्ने माग बढ्दो छ।

हिउँदे वर्षाको अभावले महोत्तरीका अधिकांश गाउँगाउँ र नगरपालिकाका पानीका मुहान सुक्दै जाने क्रम जारी छ। गौशाला नगरपालिका–१ का सुरेन्द्र महतोले भने, “हिउँदमा पानी नपरे यसले बालीनाली र खानेपानी दुबैलाई असर पार्ने निश्चित छ। चैतसम्मै पानीको अभावले नयाँ वर्षको सुरुवातमै संकट निम्तिन सक्ने आशंका छ।”

विगतका वर्षहरूमा हिउँदे वर्षा नहुँदा खोल्साखोल्सी, नदीका मुहान, इनार र चापाकल सुक्ने क्रम देखिएको छ। किसानहरू भने, “पानी नपर्दा खेतीपाती धेरथोर प्रभावित भएको छ। रवि र चैती बालीको बोट पानी नपाएर मर्ने अवस्थाको सामना गर्नुपरेको छ,” उनीहरू भन्छन्। बर्दिबास–६ का ६५ वर्षीय कुलबहादुर भुजेल र ७५ वर्षीय जगन्नाथ महतोले भने, “यसपालि पानी नपरेकोले बाली सुक्दैछ। गर्मी पनि बढ्दै गएकोले समस्या अझ गहिरिंदै जान सक्छ।”

मौसमको अनिश्चितता र प्राकृतिक स्रोतको अयोग्य व्यवस्थापनका कारण जलस्रोतहरू गहिरिँदै जाँदा, स्रोतहरू सुक्दै गएको देखिन्छ। उत्तरी क्षेत्रहरूमा खोल्साखोल्सीको जरुवा पानी र इनार मुख्य स्रोत हुन् भने मध्य तथा दक्षिणी भेगमा चापाकलमा निर्भरता बढी रहेको छ। यसले दीर्घकालीन जलस्रोतको संरक्षण र व्यवस्थापन आवश्यकताको महत्त्व दर्शाउँछ।

प्राकृतिक स्रोत संरक्षण र जलस्रोतको दीगो प्रयोगका लागि स्थानीय जनता र किसानहरूले सरकारलाई आग्रह गरेका छन्। उनीहरू बताउँछन् कि चुनावी प्रचारको बेला मात्रै होइन, दीर्घकालीन समाधानहरू खोज्न आवश्यक छ। “वर्षा र जलस्रोतको संरक्षणका लागि प्रभावकारी कदम नचालेसम्म, जलस्रोतको संकट गहिरिँदै जाने निश्चित छ,” स्थानीय नेताहरू र किसानहरूको धारणा छ।

यसैबीच, उम्मेदवारहरूले चुनावी भाषणमा विकास र समृद्धिको कुरा गरे पनि, प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण र दिगो उपयोगका विषयमा स्पष्ट प्रतिबद्धता देखाउन आवश्यक रहेको उनीहरूको विचार छ। जलस्रोतको संरक्षण नहुँदा, पानीको संकटले राष्ट्रिय स्तरमा समेत ठूलो असर पार्ने चेतावनी दिइएको छ।

यस समस्या समाधान गर्न आवश्यक भनेको प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण, वर्षाका लागि सम्भावित उपायहरू र दीर्घकालीन योजना बनाउनु हो। आगामी निर्वाचनले यस विषयलाई प्राथमिकता दिनु पर्ने आवश्यकता पनि औंल्याइन्छ। पानीको अभाव र प्राकृतिक स्रोतको दिगो प्रयोगलाई मुख्य चुनावी मुद्दा बनाउनु आवश्यक रहेको विश्लेषकहरूको धारणा छ।