नेपालभरि साना हतियारको व्यापक उपस्थिति, निर्वाचनको सुरक्षा चुनौती र प्रहरी रणनीति

बुटवल – पछिल्लो समय नेपालका विभिन्न जिल्लाहरूमा साना हतियारको व्यापक उपस्थिति देखिएको छ। कपिलवस्तु, दाङ, रुपन्देही लगायत लुम्बिनी प्रदेशका जिल्लाहरूमा प्रहरीले गरेको कार्यवाही र घटनाहरूले यसप्रति ध्यान केन्द्रित भएको छ।

शनिबार राति कपिलवस्तु चन्द्रौटाबाट प्रहरीले एक व्यक्तिलाइ कटुवा पेस्तोलसहित नियन्त्रणमा लिएको हो। उनी डाँका मुद्दामा अदालतबाट कैद सजाय पाएका थिए, र घरबाटै प्रहरीको निगरानीमा पक्राउ परेका हुन्।

त्यसैगरी शनिबार दिउँसो दाङको लमहीमा गोली चलेको घटना पनि सार्वजनिक भएको छ। लमही नगरपालिका–५ को जुनतारा सुनचाँदी पसलमा गोली चल्दा १८ वर्षीय दीपक सुनार घाइते भएका छन्। प्रहरीले आशङ्का गरिएका व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिएको भए पनि उनको नाम सार्वजनिक भएको छैन।

यसैबीच, शुक्रबार राति रुपन्देहीमा प्रहरीले कटुवा पेस्तोल र गोलीसहित दुई व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको छ। उनीहरू गैडहवा गाउँपालिका–३ का ५२ वर्षीय महमद रमजान र ४२ वर्षीय सञ्जय पासी हुन्।

अधिकृतहरूले बताएअनुसार, केही दिनअघि बाँकेको नेपालगञ्ज बसपार्कमा ‘मेड इन यूएसए’ ले लेखिएको पेस्तोल फेला परेको थियो। यी घटनाहरूले देखाउँछ कि लुम्बिनी प्रदेश र तराईका जिल्लाहरूमा साना हतियारको उपस्थिति गम्भीर समस्या बनिरहेको छ।

विशेषतः भारतको खुला सीमा प्रयोग गरी यी हतियार नेपालमा भित्र्याइन्छ। भारतीय अपराधीहरूले पनि यसलाई प्रयोग गरेकाहरूको रूपमा देखिएको छ। केही दिनअघि भैरहवाको क्यासिनोमा भारतीय नागरिकले गोली चलाएको समाचारले यो चुनौती अझै स्पष्ट पार्दछ।

एसपी सन्तोष आचार्यका अनुसार, भारतबाट तुलनात्मक रूपमा सस्तो र सहज रूपमा साना हतियार भित्रने क्रम जारी छ। यसले निर्वाचनजस्ता मुख्य समयमा मात्रै होइन, सधैं सुरक्षा चुनौती थपिरहेको छ।

लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालयले बाँके, कपिलवस्तु र रुपन्देहीलाई सुरक्षा दृष्टिकोणले अत्यन्त संवेदनशील क्षेत्रका रूपमा राखेको छ। प्रहरी प्रमुख डीआईजी राजेन्द्र प्रसाद भट्टले भने, “साना हतियारहरूको उपलब्धता र प्रयोग मुख्य चुनौती हो।”

प्रहरीले विभिन्न सुरक्षा रणनीति अपनाउँदै फरार अपराधीहरूको खोजी, हतियार नियन्त्रण र बजारमा चेकजाँचलाई तीव्र बनाएको छ। फरार कैदी र हतियारको समस्या निर्वाचनका बेला थप समस्या नआओस् भन्ने उद्देश्यले प्रहरी सतर्क रहेको छ।

प्रधानमन्त्री कार्यालय र प्रदेश सरकारका उच्च पदाधिकारीहरूले पनि फरार बन्दी र हतियारको समस्या समाधान गर्न सरकारलाई ध्यानाकर्षण गराएका छन्। प्रदेशभरि १७ सयभन्दा बढी फरार बन्दीमध्ये ५ सयभन्दा बढी नियन्त्रणमा आउन बाँकी रहेको जानकारी दिइएको छ।

यसैबीच, भारतीय सीमा र खुल्ला सीमाका कारण हतियारको अवैध आयात र प्रयोग रोक्न प्रहरी निरन्तर समन्वय र चेकजाँचमा लागिरहेको छ। यस चुनौतीलाई ध्यानमा राख्दै, सुरक्षा निकायहरूले निर्वाचनको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिएर तयारी गरिरहेका छन्।

सामाजिक र सुरक्षा विश्लेषकहरू भन्छन्, ‘साना हतियारको व्यापक उपस्थिति र अपराधिक गतिविधिहरूले निर्वाचनको वातावरणलाई प्रभावित गर्न सक्ने खतरा देखिएको छ।’ त्यसैले, नेपाल प्रहरी र अन्य सुरक्षा निकायहरूले संयुक्त रूपमा कार्य योजना बनाएर यस चुनौतीलाई सामना गरिरहेका छन्।

निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा, यी घटनाहरूले सुरक्षा चुनौती र त्यसको समाधान खोज्न आवश्यकतालाई अझ बलियो बनाएको छ। सुरक्षित र निर्बाध निर्वाचनका लागि सबै सुरक्षा निकायहरू एकजुट भएर काम गरिरहेका छन्।