हुण्डी कारोबारको आरोपमा २४ वर्षीय युवक पक्राउ; एक अर्ब बढीको कारोबार फेला

धनुषाधाम — धनुषाको शहीद नगर नगरपालिका–४ का २४ वर्षीय अजयकुमार मुखिया अहिले जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाको हिरासतमा छन्। उनले ठूलो मात्रामा हुण्डी कारोबार गरेको आरोप लागेपछि प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी) र जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाको संयुक्त टोलीले उनलाई मंगलबार साँझ ५ः२० बजे पक्राउ गरेको हो।

प्रहरीका अनुसार, मुखियालाई हुण्डी कारोबारको सूचनाका आधारमा पक्राउ गरिएको हो। उनको व्यक्तिगत र व्यावसायिक बैंक खाताको विवरण जाँच गर्दा प्रारम्भिक अनुमानअनुसार उनले करिब १ अर्ब ३४ करोड ७८ लाख ३९ हजार १४४ रुपैयाँको हुण्डी कारोबार गरेको पाइएको छ। यो रकम बैंकिङ च्यानलबाट भएको कारोबारको मात्र हो। साथै, नगदमा हुने हुण्डी कारोबार अझै पनि ठूलो भएको र उक्त संख्या अझ बढ्न सक्ने प्रहरीको अनुमान छ।

विगत दुई वर्षमा डेढ अर्ब बढीको कारोबार
सीआईबीले लामो समयसम्म अनुसन्धान गरि, मुखियालाई पछिल्लो दुई वर्षमा करिब १.५ अर्ब रुपैयाँको हुण्डी कारोबारमा संलग्न रहेको पुष्टि गरेको छ। एसएसपी अनुपम शमशेर जबराले बताए, “उनी विगत दुई वर्षदेखि हुण्डी कारोबारमा संलग्न देखिन्छन् र यस अवधिमा ठूलो रकम कारोबार भएको प्रमाण भेटिएको छ।”

मूलधारमा नभएको कारोबार, भाडामा प्रयोग भइरहेको
प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा, मुखिया आफू नै हुण्डीको मालिक नभएको र यस कारोबारमा भाडामा प्रयोग हुने व्यक्ति भएको देखिएको छ। उनी निश्चित रकम लिएर हुण्डी कारोबार गर्दै आएको अनुसन्धानले देखाएको हो। यसले संकेत गर्दछ कि मुखिया केवल एक ट्रान्सफरकर्ता मात्र हुन् र वास्तविक मालिक अझै फरक व्यक्ति हुन सक्ने अनुमान छ। यसै कारण, अनुसन्धान जारी छ र मुख्य आरोपितहरू र उनको स्रोतसम्म पुग्ने प्रयास भइरहेको छ।

हुण्डी के हो र किन अवैध?
हुण्डी एक अवैध आर्थिक कारोबार हो, जुन आन्तरिक र अन्तरदेशीय दुवै हुन सक्छ। यसले विदेशी मुद्रा बाह्य मुलुकबाट नेपालतर्फ आउने र जानुपर्ने रकमलाई अवैध तरिकाले स्थानान्तर गर्न मद्दत गर्छ। यसले देशको विदेशी मुद्रा भण्डारलाई कमजोर बनाउने, रेमिट्यान्सको अभाव, रगत-फूलको आर्थिक गतिविधि बढाउने जस्ता समस्या निम्त्याउँछ। साथै, यसले गैरकानुनी रकमलाई वैध बनाउने र सम्पत्ति शुद्धीकरणको माध्यम बन्न सक्छ।

कानुनी कारबाही र सजाय
मुलुकी फौजदारी अपराध संहिताको दफा १२५ अनुसार, हुण्डी कारोबार गर्नेलाई एक वर्षसम्म कैद र सम्पत्ति जफतको व्यवस्था रहेको छ। कानून बमोजिम, कुनै पनि व्यक्तिले रकमको वास्तविक हिसाब देखाउन नपाउँदै, रकम भुक्तानी गर्न वा लिन भनेकामा अनियमितता गरेमा कारबाही हुने व्यवस्था छ। यस प्रकारको अपराध गर्नेलाई कडाइका साथ कारबाही गर्न सरकारले तयारी गरिरहेको छ।

नेपालमा हुण्डी कारोबारको ठूलो मात्रामा फेला परेपछि सरकारले यसप्रति कडाई बढाउँदै आएको छ। प्रहरी र अनुसन्धान निकायहरूले यसका स्रोत र मुख्य अभियुक्तहरूलाई पत्ता लगाउन कडा कदम चाल्ने तयारी गरेका छन्। यसरी अवैध धनको कारोबारले देशको आर्थिक स्थिरता र सुरक्षामा खतरा पैदा गर्न सक्ने भएकाले, यसप्रति सर्वसाधारण र सरकार दुवैको ध्यान केन्द्रित हुन आवश्यक छ।