स्याङ्जामा ट्राफिक नियम उल्लंघन का कारण, दुर्घटना र जोखिम बढ्दै

स्याङ्जा – स्याङ्जामा ट्राफिक नियम उल्लंघन र सडक सुरक्षा सम्बन्धि समस्या गम्भीर बन्दै गएको छ। ट्राफिक नियमको कडाइका साथ कार्यान्वयन र सचेतना कार्यक्रमहरू सञ्चालित भए पनि सडक दुर्घटना र नियम उल्लंघनको प्रवृत्ति अझै कायम रहेको देखिएको छ। यसले सरकारी प्रयास र नागरिक सचेतनाबीचको अन्तरलाई स्पष्ट पारिरहेको छ।

सडक दुर्घटना र जोखिमः तथ्यांकले देखाउँदै जटिलता
पछिल्ला दुई महिना मात्र हेर्दा दुई वटा ठूलो दुर्घटना भएको छन्। असार १२ गते वालिङ नगरपालिका–७ लभ्लीडाँडामा भएको दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु र २० जना घाइते भएका थिए। चालकले नियन्त्रण गुमाउँदा सडक छेउमा पल्टिएको जीपमा चालकसहित २२ जना सवारीसाधनमा थिए, जसमा वालिङ–७ का २५ वर्षीय राजेन्द्र बिरकट्टाको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो।

त्यसैगरी, भदौ ८ मा गल्याङ नगरपालिका–८ मा भएको दुर्घटनामा दुई जनाको ज्यान गएको छ। उक्त दुर्घटनामा चालकसहित १७ जना घाइते भएका थिए। यी घटनाहरूले ग्रामीण सडकमा चल्ने सवारीको अवस्था र नियम उल्लंघनको जटिलता देखाउँछन्। ग्रामीण सडकमा क्षमताभन्दा धेरै यात्रु बोकेर जीप चलाउने क्रम भने जारी छ, जुन दुर्घटनाको मुख्य कारण हो।

नियम उल्लंघन र प्रवृत्ति
सिंहासन अनुसार, सिंगल क्याप जीपमा दुई, डबल क्यापमा पाँच र बन्द बडी सवारीमा ११ यात्रु मात्र राख्न सकिन्छ। तर, तथ्यांक र घटनाले देखाउँछन् कि तीनै प्रकारका सवारीमार्फत २० देखि २२ यात्रुसम्म बोकेर सडक यात्रा भइराखेको छ। यसले जोखिम र दुर्घटना सम्भावना बढाएको छ।

राजस्व सङ्कलन र सचेतनाका प्रयासहरू
अर्थतन्त्रका रुपमा ट्राफिक नियम उल्लंघनबाट तीन वर्षमा झन्डै ३ करोड ६७ लाख रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व सङ्कलन भएको छ। आर्थिक वर्ष २०८०/८१ देखि २०८२/८३ सम्म, ट्राफिक कारबाहीबाट राजस्व सङ्कलन क्रमशः बढ्दै गएको देखिन्छ।

तर, ट्राफिक प्रहरीका अनुसार, राजस्व सङ्कलन मुख्य उद्देश्य होइन। प्रहरी नायब निरीक्षक नरेन्द्रबहादुर शाही अनुसार, सचेतना र नियम पालनामा सुधार आवश्यक छ। ८२ हजार नागरिकलाई सचेत गराइने र विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन भए पनि ग्रामीण सडकमा भएको लापरबाही र ओभरलोड रोक्न भने अझै कठिनाइ भएको छ।

सचेतनाका प्रयासहरू र सीमाहरू
सचेतना कार्यक्रमहरू, कक्षा, र पोस्टर वितरण जस्ता प्रयासहरू भए पनि, ग्रामीण सडकमा क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोकेर जान्ने प्रवृत्ति रोकिएको छैन। ट्राफिक प्रहरीले सडक र सवारीको अवस्था सुधार गर्न अभियान चलाए पनि, प्रवृत्ति फेरिएको छैन।

प्रहरी र सडक व्यवस्थापनको चुनौती
स्याङ्जामा २२ प्रहरीको सङ्ख्याले सीमित प्रयासलाई मात्र सीमित बनाएको छ। जिल्ला ट्राफिक कार्यालयको १५ जना कर्मचारी र विभिन्न स्थानहरूमा मात्रै केही कर्मचारी कार्यरत छन्। ग्रामीण क्षेत्रहरूमा ट्राफिक प्रहरीको पहुँच र निगरानी नहुँदा, नियम उल्लंघन र दुर्घटना बढिरहेको छ।

दुर्घटना र यसको कारण
अहिले सम्म, तीन वर्षमा ५७ वटा सवारी दुर्घटना हुँदा ३० जनाको मृत्यु भइसकेको छ। मोटरसाइकल, जीप र बस दुर्घटनाको मुख्य कारणहरूमा सडकको कमजोर अवस्था, ओभरलोड, चालक र यात्रुको लापरबाही रहेका छन्।

सडक सुरक्षा: चुनौती र आवश्यकता
स्याङ्जामा २४५ किलोमिटर पक्की, ४९३ किलोमिटर कच्ची र ४० किलोमिटर ग्राभेल सडकमार्फत यातायात सञ्चालन हुन्छ। तर, सडकको निगरानी, संरचना र प्रविधिको प्रयोग शून्यको बराबर रहेको छ। जेब्रा क्रसिङ, फुटपाथ र प्रभावकारी निगरानीको अभावले दुर्घटना जोखिम थपिएको छ।

स्याङ्जाका सरकारी अधिकारी र नागरिकहरूका लागि सडक सुरक्षा, नियम पालन र अनुशासन अनिवार्य भइहाले मात्रै दुर्घटना र जोखिमबाट जोगिन सकिन्छ। ग्रामीण सडकको अवस्थालाई सुधार गर्न, प्रविधि प्रयोग र निगरानी जरोरुरी छ।

सरकार र नागरिकहरूबीच मिलेर सचेतना र नियम पालनको अभियानलाई अझ प्रभावकारी बनाउनु आवश्यक रहेको विशेषज्ञहरू बताउँछन्। यसले सडक सुरक्षा र यात्रु जीवन रक्षा गर्न मद्दत पुर्‍याउनेछ।