राष्ट्रिय एकता अभियानका विनय यादवले संसदीय राजनीतिमा प्रवेश, ‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ विरुद्धको प्रतिस्पर्धा जटिल

काठमाडौँ — राष्ट्रिय एकता अभियानका संस्थापक अध्यक्ष विनय यादवले नागरिक अभियानबाट औपचारिक रूपमा संसदीय राजनीतिमा प्रवेश गरेका छन्। स्थानीय भूगोल, संस्कृति र समस्यासँग कुनै भावनात्मक साइनो नहुने, केवल पदको लोभमा चुनावको मुखमा मात्र देखा पर्ने ‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ का नामले चिनिने कतिपय पात्रहरूलाई विरुद्ध यादवको बलियो जनसम्पर्क र स्थानीय उपस्थितिले विशेष महत्व पाएको छ।

सन् २०२६ को जनवरीमा औपचारिक घोषणा गरेको राष्ट्रिय एकता दलले हिन्दु राष्ट्र पुनरुत्थान, राष्ट्रिय स्वाभिमान र भ्रष्टाचार नियन्त्रणलाई आफ्नो मुख्य एजेन्डा बनाएको छ। राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर (MA) गरेका यादवले आफ्नो उम्मेदवारीलाई ‘रक्षात्मक सार्वभौमिकता’ (Defensive Sovereignty) र हिन्दु अधिकारको संरक्षणको लडाइँको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

बारा-४ मा कडा प्रतिस्पर्धा
बारा क्षेत्र नम्बर ४ मा यस पटक २० राजनीतिक दल र १९ स्वतन्त्र उम्मेदवार गरी कुल ३९ जना उम्मेदवारले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। यादवले नेकपा एमालेका किसान श्रेष्ठ, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का रहबर अंसारी, नेपाली कांग्रेसका श्यामबाबु गुप्ता र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का दिलिपकुमार नेपाल लगायतका उम्मेदवारहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। यसै क्षेत्रमा राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टीका पूर्व प्रहरी महानिरीक्षक सर्वेन्द्र खनाल र राष्ट्र निर्माण दलका समिम मियाँ अंसारीको पनि उम्मेदवारी परेको छ।

बाल्यकालको घटनाले प्रेरित राजनीतिक यात्रा
विक्रम सम्वत् २०४० श्रावण २५ गते बारा जिल्लाको परवानीपुरस्थित लिपनीमा एक सामान्य कृषक परिवारमा जन्मिएका यादवको राजनीतिक यात्रा बाल्यकालका हिंसात्मक घटनाहरूले प्रभावित भएको बताइएको छ।

उनका अनुसार, कक्षा ६ मा अध्ययनरत रहँदा तत्कालीन एमाले नेता सलिम अंसारीको निर्देशनमा रामपुर निवासी नागेन्द्र गुप्तामाथि आक्रमण भएको थियो। उक्त आक्रमणमा गुप्ताको एउटा आँखा निकालिएको थियो र गाउँमा त्रासको वातावरण सिर्जना भएको घटनाले उनको बाल मनोविज्ञानमा गहिरो प्रभाव पारेको छ।

त्यसैगरी, वि.सं. २०५६ मा वीरगञ्जको छपकैयास्थित मन्दिरको जग्गा अतिक्रमण विवादमा उनी स्वयं आक्रमणमा परी घाइते भएका थिए। यी घटनाहरूले उनलाई हिन्दु स्वयंसेवक संघमा लाग्ने प्रेरणा दिएर हिन्दु धर्म र मानव अधिकारको रक्षामा सक्रिय बनाएको हो।

भ्रष्टाचार र बाह्य हस्तक्षेपविरुद्धको संघर्ष
यादवले आफ्नो चुनावी अभियानमा पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमा भएको कथित भ्रष्टाचारको विषयलाई प्रमुखता दिएका छन्। हाल यस विषयमा छानबिन भइरहेको छ।

सन् २०२२ देखि २०२६ सम्म राष्ट्रिय एकता अभियानको नेतृत्व गर्दै आएका यादवले नेपालमा चिनियाँ हस्तक्षेपविरुद्ध कडा अडान राखेका छन्। हुम्ला र गोरखामा भएको सीमा अतिक्रमणविरुद्ध संयुक्त राष्ट्र संघ र नेपाल सरकारलाई ज्ञापनपत्र बुझाउनेदेखि लिएर, चिनियाँ नेता लि चान्सुको भ्रमणका क्रममा विरोध प्रदर्शन गर्दा पक्राउ समेत परेका थिए। उनले ‘बीआरआई’ (BRI) सम्झौताको विरोध र मुस्लिम आयोग खारेजीको मागलाई आफ्नो राजनीतिक मुद्दा बनाएका छन्।

‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ विरुद्धको बहस र रैथाने विनय यादव
बारा-४ को चुनावी मैदानमा विनय यादव एक साँचो ‘रैथाने’ पात्रका रूपमा देखिएका छन्, जसको यस क्षेत्रको माटो र समाजसँग गहिरो र पुस्तौनी सम्बन्ध रहेको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, यस क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धामा रहेका कतिपय उम्मेदवारहरू भने ‘टुरिस्ट’ प्रवृत्तिका छन्। विश्लेषकहरू भन्छन् कि, केही उम्मेदवारहरू भारतबाट बसाइँ सरेर, वंशज नागरिकता लिएर, वा केवल चुनाव जित्ने रणनीतिका साथ आएका छन्।

स्थानीय भूगोल, संस्कृति र समस्या प्रति कुनै भावनात्मक साइनो नभएको र केवल पदको लोभमा चुनावमा देखा पर्ने यस्ता पात्रहरूलाई ‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ को संज्ञा दिइएको छ, जसको तुलनामा यादवको स्थानीय उपस्थिति र जनसम्पर्क निकै बलियो रहेको विश्वास गरिन्छ।