भरतपुरको विकास मोडल: संघीयता अनुरूप समग्र र समावेशी विकासको उदाहरण

भरतपुर – सरोकारवालाहरूले भरतपुर महानगरले सङ्घीयताको मर्मअनुरूप विकास गरेको धारणा व्यक्त गरेका छन्। आज सुनौलो नेपालले आयोजना गरेको ‘भरतपुरको विकास मोडल’ विषयक समूहगत छलफलमा सहभागीहरूले भरतपुरले गरेको विकास अन्य स्थानीय तहका लागि उदाहरणीय भएको उल्लेख गर्दै यसले संघीयताको वास्तविक अर्थ अनुरूप तीव्रगतिको विकासलाई प्रेरित गरेको बताएका छन्।

भरतपुर महानगरपालिकाका प्रमुख रेनु दाहालले सबैको समन्वय, सहकार्य र सन्तुलित भूमिकाका कारण छोटो समयमा भरतपुरको विकास सम्भव भएको बताउनुभयो। उहाँले विज्ञहरूको सल्लाह, सबैको अपनत्व र आफूले सन्तुलित भूमिका निर्वाह गरेकै कारण भरतपुर तीव्र गतिमा अघि बढ्न सकेको बताएका छन्। “भरतपुरको विकास निर्माणमा राजनीतिक आग्रह र पूर्वाग्रह रहेन, म दाबीका साथ ९५ प्रतिशत जनता विकास र निर्माणप्रति खुसी छन्,” उहाँले भन्नुभयो।

विगतका दिनहरूलाई स्मरण गर्दै प्रमुख दाहालले भन्नुभयो, “विसं २०७४ मा म यहाँको प्रमुख हुँदा विकासको अवस्था धेरै चुनौतीपूर्ण थियो। भूगोल, जनमनोविज्ञान, योजना, माग र अपेक्षा बुझेको थिएन, तर लगनशीलता र इमान्दारिताका साथ काम गर्दा अहिलेको अपेक्षा परिपूर्ति भएको हो।” उहाँले थप्नुभयो, “विकासको पहिलो आधार ‘कनेक्टिभिटी’ हो, हामीले सडक पूर्वाधारलाई मुख्य प्राथमिकता दिएका छौँ। सडक निर्माणपछि घर नजिकै पुग्न सकिने भएका छन्, जसले पढ्न र रोजगारका अवसरहरू पनि सिर्जना गरेको छ।”

यसैबीच, राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष डा मीनबहादुर श्रेष्ठले भरतपुरको समृद्धि र विकासलाई उच्च मूल्यांकन गर्नुभएको छ। उहाँले भन्नुभयो, “भरतपुरले यातायात, ऊर्जा र सञ्चार क्षेत्रमा उल्लेख्य प्रगति गरेको छ। यसले निजी क्षेत्रलाई काम गर्न सहज बनाएको छ र यसले विकास मोडललाई अरुका लागि उदाहरणीय बनाएको छ।”

डा श्रेष्ठले थप्नुभयो, “अहिलेको भरतपुरको विकासले सहज पहुँच र छोटो समयमा यात्रा गर्न सकिने ‘स्पिड’ र ‘स्मुथ’ मोडेललाई प्रवर्द्धन गरेको छ। यसले समय र खर्च दुबै बचाउँछ, उत्पादकत्वमा उल्लेखनीय वृद्धि हुन्छ।” उहाँले भन्नुभयो, “भविष्यमा भरतपुरले औद्योगिक र व्यापारिक राजधानीको रुपमा आफूलाई स्थापित गर्न सक्ने आधार निर्माण भएको छ। स्वास्थ्य, शिक्षा, सञ्चार र सूचना प्रविधि क्षेत्रमा पनि उल्लेखनीय प्रगति हासिल भएको छ।”

साथै, उहाँले भन्नुभयो, “भरतपुरले केवल भौतिक पूर्वाधार मात्रै होइन, सामाजिक र समानुपातिक विकासमा पनि जोड दिएको छ। धनी र गरिबलाई सँगसँगै लैजानु हाम्रो लक्ष्य हो, जसको उदाहरण किसानलाई दूधमा दिइएको अनुदान हो। यसले करबाट उठाएको रकमलाई पुनः समाजमा वितरण गर्न सकिन्छ भन्ने प्रणाली स्थापित भएको छ।”

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सचिव केशवकुमार शर्माले भने, “भरतपुरको विकास संविधान र सङ्घीयताको मर्मअनुरूप भएको छ। यहाँको विकास सबैको सहकार्य र सहअस्तित्वमा आधारित छ। केन्द्र र स्थानीय तहको संयुक्त प्रयासले यो सम्भव भएको हो।” उहाँले थप्नुभयो, “विसं २०३८ मा मात्रै चौबिसकोठीदेखि रामपुर क्याम्पससम्म सडक कालोपत्र थियो, अहिले घरघरमा सडक पुगेको अवस्था छ। यसले न केवल यात्रा सजिलो बनाएको छ, तर समय र खर्चको बचत पनि गरेको छ।”

शर्माले यसलाई भरतपुरको नयाँ विकास मोडलको उदाहरण मानेर, अरु स्थानीय तहका लागि प्रेरणादायी भएको बताए। उहाँले भन्नुभयो, “सडक पूर्वाधार मात्रै होइन, शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक सेवामा पनि भरतपुरले उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको छ। अबको योजना जग्गाको व्यवस्थापन, योजना बनाउने र विकासको समुचित खाँचो औंल्याउँदै, भविष्यको आवश्यकता अनुसार काम गर्न आवश्यक छ।”

यसरी, भरतपुरले आफ्नो स्थानलाई विकास र समृद्धिको केन्द्रबिन्दु बनाउँदै संघीयता अनुरूप समग्र र समावेशी विकासको नयाँ मोडल प्रस्तुत गरेको छ। यो उदाहरणले अन्य स्थानीय तहलाई पनि प्रोत्साहन र प्रेरणा दिने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।