मधेसमा रास्वपा नेताहरूको असन्तुष्टि र सांसद पुरुषोत्तम यादवको अभिव्यक्ति: राजनीतिक उकुसमुकुसको संकेत

काठमाडौँ — राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का मधेसी नेताहरू र सांसदहरू पछिल्लो समय गहिरो असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आएका छन्। पार्टीको नेतृत्व र सरकारप्रति बढ्दो असन्तुष्टिका कारण पार्टीभित्रै टकराव र भ्रमको स्थिति देखिएको छ। विशेष गरी प्रतिनिधि सभाको बैठकमा सांसद पुरुषोत्तम यादवले व्यक्त गरेको अभिव्यक्तिले अहिले व्यापक चर्चा बटुलिरहेको छ।

मधेस क्षेत्रको राजनीतिक परिदृश्यमा देखिएको यो असन्तुष्टि किन र कसरी उत्पन्न भएको हो? यसको मुख्य कारणहरूमा पार्टीभित्रको नेतृत्त्वको असमानता, मधेसको मतलाई उचित महत्व नदिएको महसुस, र नियुक्ति प्रक्रिया लगायतका विषयहरू प्रमुख छन्।

रास्वपाका मधेसका सांसदहरूले सरकारको आलोचना गर्न थालेका छन्। डा. अमरेशकुमार सिंहदेखि सांसद पुरुषोत्तम यादवसम्मले पार्टी र सरकारप्रति आक्रोश व्यक्त गरेका छन्। जनकपुरका प्राध्यापक डा. भोगेन्द्र झाले भने, ‘मधेसमा मात्र होइन, उत्पीडित हरेक समुदायमा उकुसमुकुस छ। जुनसुकै बेला यो उकुसमुकुस आक्रोशमा परिणत हुन सक्छ। यसले संकेत गर्छ कि मधेसमा निकै असन्तुष्टि छ।’

देशभरिका मतदाताहरूले मधेस क्षेत्रबाट रास्वपालाई ठूलो बहुमत दिएको भए तापनि, पार्टी नेतृत्वले त्यसको पर्याप्त सम्मान र महत्व नदिएको गुनासो बढ्दै गएको छ। मधेस प्रदेश ३२ सिटमध्ये ३० सिटमा विजय हासिल गरेपछि पनि पार्टीको प्रभाव र नेतृत्वको भागीदारी सीमित रहेको आरोप लाग्दै आएको छ। चितवनमा सम्पन्न महाधिवेशनले पनि यसलाई पुष्टि गरेको छ, जहाँ पदाधिकारी र केन्द्रीय सदस्यमा मधेसका नेताहरूको सहभागिता न्यून देखिएको थियो।

मधेसका एक नेताले भने, “सरकारले नियुक्ति प्रक्रिया र निर्णयहरूमा मधेसको आवाज सुन्ने प्रयास गरेको देखिँदैन। प्रधानमन्त्री बालेन र पार्टीका अध्यक्ष रवि लामिछानेको सल्लाहमा मात्रै नियुक्ति भइरहेका छन्। यसले मधेसको अपेक्षा र विश्वासमा कमी ल्याएको छ।” उनीहरूले थपे, “मधेसबाट आएका नेताहरूलाई कुनैपनि विषयमा सोधपुछ हुँदैन, प्रतिक्रिया दिइन, र नियुक्ति प्रक्रिया भागदौडमै सीमित छ।”

पार्टीभित्रको नेतृत्व चयन र पदाधिकारी मनोनयनका विषयहरूमा पनि अनिश्चितता देखिएको छ। महाधिवेशनपछि मनिष झाका पक्षधरहरूलाई पार्टीबाट फाल्नु, र नयाँ नेताहरूको चयनमा पारदर्शिताको कमी हुनुले पार्टीभित्रको असन्तुष्टि झन बलियो भएको हो। साहित्यकार धिरेन्द्र प्रेमर्षीले भने, “लोकतन्त्रमा जित र हार स्वाभाविक प्रक्रिया हो। जित्नेले हार स्विकार गर्नुपर्छ र हारबाट सिक्नुपर्छ। यसले नै पार्टीलाई मजबुत बनाउँछ।”

विगतका चुनावहरूमा रास्वपाले मधेसबाट ठूलो मत पाए तापनि, नेतृत्वले त्यसको सम्मान गर्न नसकेको र मन्त्री पदहरूमा समेत मधेसका नेताहरूलाई मौका नदिएको आरोप लाग्दै आएको छ। जस्तै, सिरहा–४ बाट जितेका तपेश्वर यादव लगायतका नेताहरूलाई पनि मन्त्री बन्न अवसर नदिइएको छ।

अहिले पार्टीभित्रको असन्तुष्टि र बिथोलाई समेट्दै, मधेसमा संगठन र नेताहरूको भूमिका फेरि पुनः मूल्याङ्कन गर्न आवश्यक देखिएको छ। पार्टीको मुख्य प्राथमिकता मधेस होइन, भन्ने धारणा फैलदै गएको छ। यसले आगामी दिनहरूमा पार्टीको स्थिरता र प्रभावकारितामा प्रभाव पार्ने निश्चित छ।

विशेषगरी, पार्टीभित्रको नेतृत्व र संगठनको पुनःनिर्माण आवश्यक भएको यस अवस्थाले देखाउँछ कि मधेसका नेताहरू र समर्थकहरूको विश्वास पुनः कायम गर्न पार्टीले स्पष्ट नीति, पारदर्शिता र समावेशी प्रक्रिया अवलम्बन गर्नुपर्ने आवश्यक छ।